DEINZE/BRUSSEL - CLOSE-UPVRIJWILLIGERS STELLEN KAARTEN SAMEN VOOR SITE OPEN STREET MAP De website Open Street Map laat mensen toe zelf een kaart van hun buurt, dorp, stad of land samen te stellen. Mét hun favoriete boom of bankje erbij. Precies daarmee is een groepje enthousiaste Vlaamse 'mappers' bezig. Afgelopen weekend streek het gezelschap neer in Deinze.
Van onze redacteurs
Kristof Hoefkens
Zondagochtend 10 uur aan het station van Deinze. Een groepje van zes mensen arriveert, gewapend met een gps, fototoestel en een kleine laptop met zelfgeprogrammeerde gps-software. Missie van de dag: Deinze in kaart brengen. Het groepje werkt mee aan Open Street Maps, een website die toelaat dat mensen van over de hele wereld zélf kaarten maken in plaats van te vertrouwen op het aanbod van Google of Microsoft. De website werd opgericht in 2004 en heeft intussen 240.000 leden wereldwijd. Er worden zevenduizend aanpassingen per uur aan kaarten doorgevoerd.
'Wat wij doen, is nog het best te vergelijken met de online encyclopedie Wikipedia', zegt Kenny Knecht (37) uit Gent, die het initiatief nam voor deze 'mapping party' in Deinze. 'Wikipedia is een encyclopedie waaraan iedereen kan meewerken en die door iedereen gratis geraadpleegd kan worden. Wij doen hetzelfde met geografische gegevens: vrijwilligers maken zelf een kaart die iedereen gratis mag gebruiken.'
De kaarten van Open Street Map zijn meestal up to date en erg gedetailleerd - tot bomen en bankjes toe. Gebruikers kunnen er bovendien zelf mee aan de slag. Er rusten immers geen auteursrechten op de kaarten van Open Street Map. Iedereen kan er 'apps' voor maken, programmaatjes voor op de Iphone of andere smartphones. Zo bestaat er een app die de homobuurten in veel steden toont.
Maar het kan ook ernstiger. Twee dagen na de aardbeving in Haïti hadden vrijwilligers al gezorgd voor een accurate map van het verwoeste Port-au-Prince op Open Street Map. Hulporganisaties maakten daar gebruik van.
Titanenwerk
Voor er kaarten en apps beschikbaar zijn, moet er eerst een hele weg afgelegd worden. Open Street Map gebruikt gegevens van de overheid waar geen auteursrechten op rusten en krijgt soms ook iets toegestopt van bedrijven. Maar het merendeel van de gegevens wordt geleverd door groepjes vrijwilligers. Zij stellen de kaarten stap voor stap samen. 'Het is een titanenwerk. Je kan ook blíjven werken aan kaarten. Want de gegevens veranderen natuurlijk: er wordt al eens een nieuwe rotonde of verkaveling aangelegd. Maar je kan er wel voldoening uit halen als je een zwarte vlek in Vlaanderen voor het eerst in kaart hebt gebracht. De voorbije maanden ben ik in Sint-Martens-Latem aan het werk geweest. Die gemeente ligt op weg van mijn werk naar mijn huis. Elke avond heb ik een uurtje rondgereden en die gemeente is nu zo goed als helemaal klaar.'
Het afstappen van elke straat is maar een deel van het werk. Nadat de streetmappers in Deinze enkele uren op stap zijn geweest, blazen ze opnieuw verzamelen in een zaaltje. Alle gegevens van de gps-toestellen worden opgeladen en verwerkt. Want het enige wat de gps registreert, is een dun lijntje van het traject dat je hebt afgewandeld. 'Je moet alle gegevens zelf ingeven: de straatnaam, de toegelaten maximumsnelheid, eenrichtingsverkeer enzovoort', zegt Knecht. 'We kunnen zoveel gegevens toevoegen als we zelf willen.' Het omzetten van de gps-lijntjes naar een echte kaart duurt langer dan het afwandelen zelf. 'Voor elk uur wandelen of fietsen, moet je minstens anderhalf uur rekenen om er een kaart van te maken.'
Het grote voorbeeld is Duitsland. Die kaart was in 2007 nog zowat leeg, maar intussen is het werk van Open Street Map gedetailleerder dan dat van concurrenten.
Wat bezielt mensen om hun vrije tijd door te brengen met een gps en notitieblokje? 'Op zo'n mooie dag als vandaag is het best aangenaam om wat te wandelen of te fietsen. Maar ik ben wel gefascineerd door kaarten en gps. Het is ook voor een stuk uit idealisme. Ik gebruik zelf Wikipedia en Open Street Map en ik ben blij dat die dingen bestaan. Ik vind dat ik iets moet terugdoen.'